Kelimelerin izinde
Köken Sözlüğü
Türkçeye geçmiş kelimelerin kökenleri, Türkçe karşılıkları ve diğer Türk dillerindeki biçimleri.
3.935 kelime kayıtlı 18 köken dili
Harfe ve kökene göre süz Göster Gizle
Harfe göre
abla
TürkçeEski Türkçedeki çeşitli karşılıkları: aba/apa, apay, opa, ebe, ebi, ibe, gaca
ETü apa büyük kızkardeş, ana, nine
281 okuma
Bilge
TürkçeBilge
ETü bilge bilgili kişi, bilgin < ETü bil- +gA
216 okuma
Abi / ağabey
TürkçeEski Türkçedeki çeşitli karşılıkları: ağa/aga/ava, ege/eğe, egi, ige, abza, kada
aḳa/aġa büyük erkek kardeş+bey
199 okuma
Almila / Almula / Almıla
Türkçe1. Elma 2. Elma gibi kırmızı yanaklı güzel.Nihal Atsız'ın "Bozkurtların Ölümü" adlı betiğinde geçen kişilik. Işbara Alp'in kızıdır.
DLT' de alma olarak geçer. Kımız almıla ise ekşi elma anlamında kullanılmıştır.
196 okuma
Baba / ata
TürkçeEski Türkçedeki çeşitli karşılıkları: Atte/itte, atay, ota, ete/ede, eti, ide, keke/kağa, oğ/og
Baba yaşlı ve saygın erkek, baba. Dipçe: Tüm dillerde benzeri vardır çünkü çocuk dilinden türemiştir. Far. baba/babū, Sans. baba, Çin. baba, Yun. papá, Fr. papa.
193 okuma
Yargavul (yargağul)
TürkçePolis ya da adli kolluk yerine kullanılabilir.
Türkçe birleşik ad
182 okuma
Karyeli
TürkçeTipi demektir. Kışın eser.
Türkçe birleşik ad
178 okuma
Eşkek / işkek
TürkçeKadın, dişi
163 okuma
Açık sarı
TürkçeKuba, açık sarı
Tr sarıg
152 okuma
İnal / inel
Türkçeİnanılan, güvenilen kişi.
ETü ına-l (inanmak)
139 okuma
Oguş/Yuğuş
TürkçeAile, ocak anlamındaki Türkçe sözcüğümüzdür.
Oğ- kökünden. < ETü oġul yavru, çocuk
120 okuma
Ulus
TürkçeUlus: Millet(Ar) anlamındaki Türkçe sözcüğümüzdür.
ETü ülüş/uluş 1. pay, 2. ülke, şehir < ETü üle- pay etmek +Iş
109 okuma
Çölyeli
TürkçeSamyeli (Arapça) demektir. Çöllerden eser.
Türkçe birleşik ad
107 okuma
İdeç
TürkçeErkek yeğen
ETü yégen kardeş çocuğu, torun
107 okuma
Kül rengi
TürkçeBoz, boro, çalaygan, kır, boz
ETü kül ateş tozu
101 okuma
Uluyel
TürkçeFırtına demektir.
Türkçe birleşik ad
97 okuma
Gökyel (Gökçeyel)
TürkçeBatıdan eser.
Türkçe birleşik ad
96 okuma
Sakar
TürkçeSarsak, sakar, özensiz, ivegen
ETü sark-/salk-
92 okuma
Urug/Uruk
TürkçeSülale anlamındaki Türkçe sözcüğümüzdür.
ETü urı tohum, zürriyet, erkek evlat
90 okuma
Çakmakyel
TürkçeGüneydoğudan eser.
Türkçe birleşik ad
88 okuma
Yabgu / yapgu
TürkçeYabgu: 1. Devlet başkanı, Kağan/Han sanıdır. 2. Hakan'a bağlı bir yönetici, prens. Hakan'dan iki derece aşağıda bulunan yönetici.
ETü yabgu hakana tabi bir yönetici unvanı, prens.
88 okuma
Baga
TürkçeBüyük sanlardan olup daha çok Tarkan unvanı ile birlikte taşınıyor.
1. Tr/Moğ baga: Yiğit, cesur, küçük. Bagator (bahadır): kahraman, tor: kale, şehir, bey 2. Sans bhága
86 okuma
Özel kalem
TürkçeÖzel yürütmen, yazı işleri
Ar kalem قلم
84 okuma
Yargın
TürkçeYaran. Türklerde bir san. Ör: Yargın Tarkan
Yarmak eyleminden yargan, yargın.
84 okuma
İgeç
TürkçeKız yeğen
ETü yégen kardeş çocuğu, torun
83 okuma
Yollığ (Yolluğ) Tigin
TürkçeTürklerde bir san. Uğurlu prens anlamına gelir.
Yollığ: mutlu, uğurlu. Tigin: prens, ETü tégin köle, bir soyluluk sanı.
83 okuma
Uçavul (uçağul)
TürkçeHava askeri, havacı yerine kullanılabilir.
Türkçe birleşik ad
80 okuma
Şad / Şat
TürkçeFarsça şad (mutlu) ile ilgisi yoktur. Türkçede hanedan üyeleri, boy beyleri, cesur kişi anlamına gelir.
Şat: DLT'de cesaret, yiğitlik, cesur, batur anlamında kullanılır.
78 okuma
Yeşil
TürkçeYaşıl/yeşil
Tr yaşıl
76 okuma
Yaz
TürkçeEski Türkçedeki çeşitli karşılıkları: Yaz: Yaz, Yay, Cay, Cey
ETü yaş yeşerme
75 okuma
Yakaryel
TürkçeÇöl yelidir.
Türkçe birleşik ad
74 okuma
Şayak
TürkçeŞayak
TTü saya çuhaya benzer bir kumaş
73 okuma
Yağaryel
TürkçeYağmur getiren yel.
Türkçe birleşik ad
72 okuma
Tudun
TürkçeVergi memuru, Kağan'a karşı vergiden sorumlu olan kişi.
DLT tudun: Köyün büyüğü, tanınmışı, su dağıtan beyi.
71 okuma
Çapavul (çapağul)
TürkçeJandarma yerine kullanılabilir.
Türkçe birleşik ad
70 okuma
İlteber
TürkçeEski Türklerde vali, kumandan anlamlarında bir san.
Çin kaynaklarındaki şi-li-fa ya da Hie-li-fa. El (ülke, devlet)+tab-ar.
70 okuma
Yenge
TürkçeEski Türkçedeki çeşitli karşılıkları: yenge/yinge/cenge
ETü yeŋge ağabeyin veya dayının karısı
70 okuma
Bod/boy/bodun/budun
TürkçeKabile, klan anlamındaki Türkçe sözcüğümüzdür.
ETü bod 1. duruş, kamet, dikey uzunluk, 2. aşiret, ulus, kavim
69 okuma
Erkek evlat
TürkçeEski Türkçedeki çeşitli karşılıkları: oğul/uğul/ul, bala/mala, oğlan/ulan
Ar awlād أولاد çocuklar
69 okuma
Beg / bey
TürkçeBey
ETü bég baş, başkan, soylu kişi, boyların başı, saygın, varlıklı, sözü geçen kişi
68 okuma
Dede/Büyükbaba
TürkçeEski Türkçedeki çeşitli karşılıkları: atakay/adagay, ebüge, dede/dada, olatay
Çocuk dili da-da > dede baba, dede
68 okuma
Hatun / katun
TürkçeEski Türklerde Kağan'ın eşine ya da kızına “hatun” veya “katun” ünvanı verilirdi.
ETü χatun/katun & Sakaca χattuna
68 okuma
Atavul (atağul)
TürkçeAtlı asker, süvâri yerine kullanılabilir.
Türkçe birleşik ad
67 okuma
Dayı
TürkçeEski Türkçedeki çeşitli karşılıkları: aza/asa ese/eze, ezi, ize, tağa/taya/tayı
ETü taġay annenin erkek kardeşi
67 okuma
Kağan / Han / Hakan
TürkçeKağan, Han, Hakan
ETü χaḳan/χaġan/χān
67 okuma
Oz/ozan/ozmış
TürkçeOzan
Oz damgasıyla ilgilidir. Ozlaşan, Tanrı'ya ulaşan anlamına gelir.
67 okuma
Erat
TürkçeSubaşı, erler.
TTü er asker +āt
65 okuma
Karavul (karağul)
TürkçeKara askeri, karacı.
Türkçe birleşik ad
65 okuma