Kelimelerin izinde

Köken Sözlüğü

Türkçeye geçmiş kelimelerin kökenleri, Türkçe karşılıkları ve diğer Türk dillerindeki biçimleri.

3.935 kelime kayıtlı 18 köken dili

Türkçe kökenli 126 kelime

49–96 arası gösteriliyor · 2/3 sayfa

Ana/Anne/İnne/valide

Türkçe

Eski Türkçedeki çeşitli karşılıkları: anay, ona, ene, eni, ine, şeşe, çeçe, ög, ök, gaca

TTü ana, valide: Ar wālida(t) والدة

64 okuma

Apa

Türkçe

Yazıtlarda büyük baba ve atalar anlamında kullanıldığı gibi, sayın veya büyük anlamına gelen bir san olarak da kullanılmıştır. Apa Tarkan gibi.

DLT-Kaşgarlı Mahmud: apa: ana, aba

64 okuma

Tuğ

Türkçe

Bayrak, sancak 2. Kös, davul, nöbet davulu

DLT tug, tugrag, ETü tuğ, tuġraġ simge, alamet < ETü tuġ sancak, alamet

64 okuma

Boyla

Türkçe

Ön Bulgarcada bir san. Türk boylarında üst düzey yönetici.

ETü bod (boy) 1. duruş, dikey uzunluk, 2. aşiret, ulus, kavim

63 okuma

Kız evlat

Türkçe

Eski Türkçedeki çeşitli karşılıkları: üğül/ügül/ül, çağa/sağa, ülen

ETü kız 1. kıt, nadir, 2. cimri, 3. yetişkin olmayan dişi, bakire + evlat:Ar awlād أولاد

63 okuma

Nene / nine / büyükanne

Türkçe

Eski Türkçedeki çeşitli karşılıkları: abakay, avagay, emege, nene, nine, ölesey

Çocuk dili: ne-ne

63 okuma

Amca

Türkçe

Eski Türkçedeki çeşitli karşılıkları: aka/aha, akay, oga, eke/ehe, eki, ike, baka/bayka, amu/emi

apa/aba baba +çA

62 okuma

Bakavul (bakağul)

Türkçe

Gardiyan yerine kullanılabilir.

Türkçe birleşik ad

62 okuma

Günyeli (Künyeli)

Türkçe

Güneyden / Gündüz eser.

Türkçe birleşik ad

62 okuma

İllig

Türkçe

İl+lig: illi, ülkesi olan, yurdu olan. Orhun yazıtlarında bir kez geçiyor ve ilig biçiminde yazılıyor.

İl+lig: illi, ülkesi olan, yurdu olan.

62 okuma

Kuzyel

Türkçe

Soğuk eser. Genelde kuzeyden.

Türkçe birleşik ad

62 okuma

Suyavul (suyağul)

Türkçe

Deniz askeri, denizci yerine kullanılabilir.

Türkçe birleşik ad

62 okuma

Akyel (Akçayel)

Türkçe

Doğudan eser.

Türkçe birleşik ad

61 okuma

Alakyel

Türkçe

Kuzeydoğudan eser.

Türkçe birleşik ad

61 okuma

Aspava

Türkçe

TTü Allah sıhhat para aşk versin amin.

Özel türetim kısaltması. 1959 Ümit Deniz, romancı.

61 okuma

Börü / Gökbörü / böri

Türkçe

Kurt, bozkurt

ETü börü/ böri: kurt

61 okuma

Buyruk

Türkçe

Bakan, vezir anlamlarında kullanılmıştır.

ETü buyruk kumandan, emîr < ETü buyur- +Uk

61 okuma

Tigin / Tekin / Tigit

Türkçe

Türk kağanının oğulları “tigin” sanı ile anılırdı. Çoğul biçimi tigit sözcüğüdür. 1. İyi, güzel, biricik, emsalsiz, uğurlu, uygun 2. Rahat, güvenli, güvenilir, 3. tigin, prens, bey oğlu 4. tabi, bağlı, kul, köle 5. boş, ıssız, toplumdan uzak kişi.

ETü tégin köle, bir soyluluk sanı.

61 okuma

Yeğen

Türkçe

Yeğen

ETü yégen kardeş çocuğu, torun

61 okuma

Azakyel

Türkçe

Kuzeydoğudan eser.

Türkçe birleşik ad

60 okuma

Bögü Kağan

Türkçe

Büyü Kağan

ETü bögü/bügü alim, hekim, bilgin <ETü bilgü

60 okuma

İlkbahar

Türkçe

Eski Türkçedeki çeşitli karşılıkları: İlkyaz, Kök, Kökey, Köklem

Tr İlk + Fa bahār بهار

60 okuma

Alunca (elünce)

Türkçe

İkinci kuşak ata ve analar (dede ve nineler)

59 okuma

İşgüzar

Türkçe

İşbilir, çok bilmiş

TTü iş + Fa guḏār گذار

59 okuma

Kalamış

Türkçe

Sazlık, kamışlık

59 okuma

Karayel

Türkçe

Kuzeyden eser.

Türkçe birleşik ad

59 okuma

Kız kardeş

Türkçe

Eski Türkçedeki çeşitli karşılıkları: üke, eceke/ecige, beçe/baça/bacı, senel

ETü kız 1. kıt, nadir, 2. cimri, 3. yetişkin olmayan dişi, bakire

59 okuma

Külüg

Türkçe

Türklerde bir san. Ünlü, soylu, bilinen. Ör: Külüg Bilge

DLT Külüg: Ünlü, soylu, şanlı.

59 okuma

Tünyeli (Dünyeli)

Türkçe

Kuzeyden / Gece eser.

Türkçe birleşik ad

59 okuma

Aşılyel

Türkçe

Kuzeyden eser.

Türkçe birleşik ad

58 okuma

Ilıyel

Türkçe

Denizden eser.

Türkçe birleşik ad

58 okuma

Kış

Türkçe

Eski Türkçedeki çeşitli karşılıkları: Kış, Kıs, Gış, Hış

ETü kış soğuk dönemi

58 okuma

Nemelazımcı

Türkçe

Duyarsız, bananeci

Ar lâzım لآزم

58 okuma

Pekâlâ

Türkçe

Peki, pekiyi, hay hay, olur

Tr Pek+ Ar aˁlā

58 okuma

Tanyeli

Türkçe

Şafak Rüzgarı Sabah eser.

Türkçe birleşik ad

58 okuma

Erkek kardeş

Türkçe

Eski Türkçedeki çeşitli karşılıkları: uya, etige/edige, beşe/başa/başı, benel

ETü karındaş aynı anadan doğma < ETü karın +tAş

57 okuma

Kabayel

Türkçe

Güneyden eser.

Türkçe birleşik ad

57 okuma

Kayınvalide

Türkçe

Kaynana

Kayın: Moğ kadum "hısım" ile Tr katun/hatun kökleriyle ilişkilendirlmekte. + Ar valide

57 okuma

Koyu kırmızı

Türkçe

Kızıl

Sans kr̥mi कृमि

57 okuma

Tonyukuk

Türkçe

Göktürk Devleti'nin veziri Bilge Tonyukuk adından.

Kökenlemesi tartışmalıdır.

57 okuma

Turgul

Türkçe

Türklerde bir san. Altun Tamgan Tarkan'ın iki oğlundan biri.

Turgul: Bir kuş türü.

57 okuma

Bozyel (Bozcayel)

Türkçe

Doğudan eser.

Türkçe birleşik ad

56 okuma

Iduk kut

Türkçe

Üst düzey yönetici, komutan.

Iduk:kutlu, yüce; kut: Tanrısal güç ve yetki, uğur, bereket

56 okuma

Isıyel

Türkçe

Denizden eser.

Türkçe birleşik ad

56 okuma

İrkin

Türkçe

Türklerde bir san. Ör: Yır Bayırku Ulug İrkin

DLT, irkin: 1. irkilen şey 2. Günlerce süren yağmur

56 okuma

Kıryel (Kırcayel)

Türkçe

Batıdan eser.

Türkçe birleşik ad

56 okuma

Sonbahar

Türkçe

Güz

Fa bahār بهار

56 okuma

Oymak/Aymag

Türkçe

Aşiret anlamındaki Türkçe sözcüğümüzdür.

Moğ aymag aşiretten küçük ve aileden büyük birim, klan, kabile

55 okuma